آثار تاریخی استان کرمانایرانگردیبرج ها و دروازه هاجاذبه های تاریخیشهدادقلعه ها و ارگ هاکرمانگردی

آب انبار حاج محمد تقی شهداد+معرفی کامل بهمراه عکس و آدرس دقیق

به قلم: الهام قلیزاده/ندای کرمان

معرفی آب انبار

این آب انبار مربوط به دوره قاجاریه با ۵۲ پله، ۶ بادگیر و یک ورودی و خروجی آب در جنوب شهر شهداد واقع شده است.

آب انبار حاج محمد تقی در گذشته به عنوان یخچال سنتی مردم شهداد استفاده می شد.

این آب انبار در فصل زمستان از آب رودخانه شهداد آبگیری و با اضافه کردن مقداری نمک تصفیه و سپس در گرمای تابستان مورد بهره برداری اهالی قرار می گرفت.

طی چند سال اخیر بخشهایی از این آب انبار از جمله گنبد، بادگیرها و پله ها توسط اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمان مرمت و بازسازی شده است.

در حال حاضر با ایجاد یک راهرو به طول ۵ متر به سوی مخزن، این مجموعه مورد بازدید و استقبال بسیاری از مسافران و گردشگران قرار می گیرد.

آب‌ انبار حاج محمد تقی | | اقامتگاه بومگردی کاشکیلو

آب بعنوان عنصر حیات، که چه استفاده هایی و محافظت هایی از آب داشته باشیم. فرهنگ محافظت از آب به سالیان دور میرسد. بعنوان مثال سازه های هیدرولیکی تخت جمشید.

ما دانش مدییریت آب را داشتیم، آب در بالادست در مناطق کوهستانی و رسیدن آن به مناطق شهری کار دشواری بوده چاهها و قنات های متعددی جهت رسیدن آب به شهر وجود داشته است.

سازه آب انباری: ۱- آب انبارها برای آب شرب. ۲- یخدان ها برای نگهداشت آب برای فصول گرم.

آب انبارها بر مبنای نوع دسترسی و مصالح تشکیل دهنده  دسته بندی می شود: ۱- بر  مبنای برکه (از روی سطح آب بر می داشتند). ۲- پله ها به پاشیر. ۳- آجری. ۴- عمومی -شخصی. ۵- فضای مذهبی.

سردر آب انبار

سردر رفیع تر از دیگر جداره ها و خانه های مجاور ساخته می شده است. دو فضای مجاور سردر بعنوان فضای اجتماعی – گفتگو- فروش محصولات یک شهر جهت سردر و به جهت جغرافیایی رو به سمت جنوب.

ارتفاع سازه سردر ورودی وزن زیادی از سازه را تحمل می کند. نقاط حساسی که به آن لشکرگاه یا نقطه شروع پاکار طاق می بینیم. وزن سازه توسط دو طرف کار شده است.

یکی از دلایل ارتفاع سردر: کارکرد دعوت کنندگی را دارد. جبهه جنوبی بنا یکی از مهم ترین و پرنورترین است، بیشترین زمان روز نوردهی به سمت پایین است.

قدم به قدم آب انبار جای تشریح دارد.

محدوده پیرنشین ها:

محدوده پیرنشین ها از سنگ های لاشه و بزرگی استفاده شده، سطح رویی آجرها به صورت عمودی گذاشته شده و بدلیل کمتر سایش شدن آن است، علاوه بر اینکه بحث سازه ای را مطرح کرده یک طرح زیبایی در بدو ورود بنا به مراجعین نشان میدهد.

معدود جایی که مصالح را عوض کرده محدوده پیرنشین ها از سنگ  لاشه و سطح رویی کاملا صیقل داده شده و سطح زیرین آن بخاطر بیشترین میزان همنشینی با مصالح زیرین خودش بصورت آن ساختار خودش با مصالح است.

حفاری های عظیمی در عمق زمین در خصوص آب انبار انجام می شده که مخاطب را به اجبار به پایین ترین نقطه میرساند. تعدد پله ها باید بگونه ای باشد که کمترین فرسایش را داشته باشد.

پاشیرها

آب‌ انبار حاج محمد تقی | | اقامتگاه بومگردی کاشکیلو

فضایی که ظروف از طریق یک شیر فلزی متصل به آب بوده است. ظروف اگر ارتباط مستقیم به آب می داشتند آب فاسد می شده و به سرعت پاشیر تبدیل به یک راهرویی شده که شما را به مخزن آب انبار منتهی می کند.

فضای دکوراتیو و فضای پیرنشین در فضایی نزدیک پاشیر که محلی برای استراحت و گذاشتن ظروف استفاده می کند. ۵۲ پله و فضای خیلی بزرگی نیست. گاها به واسطه تعداد زیادی از پله ها هم برای تهویه و هم نوردهی فضایی حجومی را ایجاد می کردند.

مخزن آب انبارها

حجم زیادی از اتفاقات در این قسمت اتفاق می افتاده که از گنبد تا کف آجرش تشریح می کنم.

محل گنبد آجری به پایه های جداره، دریچه هایی را ایجاد کرده که جهت ورود آب قنات به داخل مخزن میباشد. دریچه هایی بصورت موازی در دو طرف پوشش پاکار داریم. آب در یک محل سکون داشه باشد بسرعت فاسد میشود و دریچه های ورود و خروچ هوا از فاسد شدن آن جلوگیری می کرده است.

مصالح بکار رفته در آب انبار

آجری – سنگ

آجر جوش یا آجرهای حرارتی که حرارت بیشتری دیده اند و مقاومت بیشتری در برابر رطوبت و فشار استاتیکی زیادی را تحمل می کند. و خستگی مصالح زیادی را تحمل می کند.

شیر شتر – موی بز – تخم مرغ: در افسانه ها ذکر شده، اما واقعیت علمی است بواسطه چسبندگی ای که دارند.

انواع مخازن:

مخازن استوانه ای – مکعبی – تالاری – مخروط های ناقص.

کمترین محیط از آن دایره است نسبت به مکعبی و تالاری. و فشار به تمام نقاط دایره تقسیم شده است.

سطح روی آب، آب انبار با لایه هایی از خاکستر و گره های آهک می پوشاندند. جهت فاسد نشدن و مانع فضولات پرندگان به داخل آب می شده است.

گنبد و شش بادگیر آب انبار حاج محمدتقی شهداد

آب انبار حاج محمد تقی شهداد ماهبان تور

بادگیرها یکی از عناصر اصلی جهت تهویه و جلوگیری از فاسد شدن آب بادگیرها بعنوان وزنه های شش گانه در شش طرف بارگذاری انجام داده  اند. که میزان لگد  یا رانش گنبد در نقطه اتصال به سطح دیوارها در واقع فوقانی به کمترین میزان برسد.

اندیشه عظیم معمار ایرانی جز این نیست.

آب انبار حاج  محمد تقی شهداد کجاست؟ (مشاهده نقشه)

مشاهده اطلاعات کامل کلوت های شهداد 

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن